Çin'in kontrolden çıkan 21 tonluk roketinin Dünya'ya düşmesi bekleniyor
Çin’in kontrolden çıkan 21 tonluk roketinin Dünya’ya düşmesi bekleniyor

Çin’in kontrolden çıkan 21 tonluk roketinin Dünya’ya düşmesi bekleniyor

Çin’in yerli uzay istasyonu inşaatı için yörüngeye fırlattığı Uzun Yürüyüş 5B (Long March 5B) isimli roketin kontrolden çıkması, dünya genelinde infial yarattı. 21 tonluk roketin önümüzdeki günlerde Dünya’ya düşmesi bekleniyor.

Çin, 28 Nisan’da Tianhe isimli ilk uzay istasyonunun ana modülünü yörüngeye başarıyla yerleştirmişti. İşte bu modülü Uzun Yürüyüş 5B roketi taşımıştı. Roketin 30 metre uzunluğunda ve 5 metre çapındaki ilk aşamasının önceden belirlenmiş bir menzilde kalması ve düşmesi gerekiyordu ama kontrolden çıkarak geçici bir yörünge tutturdu.

Uzmanlar roketin 8, 9 veya 10 Mayıs’ta Dünya’ya düşmesini bekliyor. Roket, 8 ve 10 Mayıs arasında dünyayı tam 30 kez dolaşacak kadar hızlı ve şu anda saatte yaklaşık 28 bin kilometre hızla hareket ediyor. Uzmanların CZ-5B/2021-035B diye numaralandırdığı roketin hareketi sitede oluşturulan dünya haritasından izlenebiliyor.

Roket son derece hızlı hareket ettiği için Dünya’da hangi noktaya düşeceği belirlenemiyor. Öte yandan Türkiye basınında İstanbul’a veya Ankara’ya düşebileceği öne sürülüyor. Lokasyon bilgileri çoğunlukla Harvard Üniversitesi Astrofizik Merkezi’nden Jonathan McDowell’a dayandırılıyor. Zira McDowell, roketin düşebileceği geniş bir aralığa işaret ediyor. Bilim insanı, roketin yörünge eğikliğinin (roketin izlediği yörüngenin Dünya’nın yörüngesiyle oluşturduğu açı) 41 derece olduğunu ifade ediyor.

İstanbul ve Ankara’ya yönelik özel bir vurgu yapılmasa da McDowell, yörünge eğiminden hareketle parçaların kuzeyde ABD’nin New York şehri ve İspanya’nın başkenti Madrid, güneyde ise Şili’nin güneyi ve Yeni Zelanda’nın Wellington şehri arasında bir alana düşebileceğini belirtiyor.

Dünyanın yaklaşık %71’i okyanuslarla kaplı. Bu nedenle McDowell’a göre en olası senaryo, roketin denize düşmesi. Ancak karaya düşerse uçak kazasına benzer bir manzara ortaya çıkabilir. Bilim insanı, roket parçalarının 160 kilometrelik bir alana yayılabileceğini düşünüyor.

Örneğin, Çin’in aynı türden başka bir roketi Mayıs 2020’de yine kontrolden çıkmış ve Fildişi Sahili’nde bir yerleşim yerine düşmüştü. Olayda ölen ya da yaralanan olmasa da roket parçaları bir metal yağmuru gibi yere düşerek birçok binaya zarar vermişti.

Uluslararası Uzay Hukuku Enstitüsü Direktörü Steven Freeland işin hukuki boyutunu The Conversation’da kaleme aldığı bir yazıda açıklıyor.Freeland’in aktardığına göre uluslararası hukuk, Dünya’da meydana gelecek hasar ve uyduların uzayda çarpışması durumunda geçerli olacak bir tazminat belirliyor.

Birleşmiş Milletler’in 1972 Sorumluluk Sözleşmesi, uzay nesnelerinin neden olduğu hasarlar için onları fırlatan devletlere sorumluluk yükler. Bu da söz konusu nesne Dünya’ya çarptığında mutlak bir sorumluluk atfedileceği anlamına gelir.

“Kaynak: Independent Türkçe, The Conversation, The Guardian, Space News, Orbiting Now, India Today, US News

Ana Sayfaya Git

Bir Cevap Yazın