‘Cinsiyete dayalı işbölümü, tarımın 5 bin yıl önce gelişmesiyle başladı’

Yüzlerce yıldır tarihçiler ve bilim insanları ilk insanlar yiyecek ararken erkeklerin avlandığını ve kadınların toplayıcılık yaptığını savunsa da, cinsiyete dayalı işbölümünün tarımın gelişimine olmadığına dair kanıtlar artıyor.

Geçen yıl Kaliforniya Üniversitesi, Davis’ten akademisyenler dahil uzmanlar, And Dağları’nda kadın bir avcıya ait 9 bin yıllık bir gömüte dair çalışmanın sonuçlarını yayımlamıştı. Sonuçlar erken dönemdeki büyük hayvan avlarına kadınların katılımının büyük ihtimalle daha önce düşünülenden daha yaygın olduğunu gösteriyordu.

Fakat son çalışmada ise, İngiltere’deki York Üniversitesi’nden akademisyenlerin de aralarında bulunduğu bilim insanları, yaklaşık 5 bin yıl önce erken Neolitik dönemde Orta Avrupa’da bulunan farklı mezarlıklara gömülmüş 400’den fazla taş aleti inceledi. PLOS ONE adlı bilimsel dergide yayımlanan araştırmaya göre, kadınlara ait mezarlarda bulunan aletler hayvan derisi ve postları için kullanılırken, erkek olan kişilerin mezarlarına gömülen aletler ise avlanma ve muhtemel çatışmayla ilişkilendirildi.

Bilim insanları, sonuçlarda Slovakya’dan Fransa’nın doğusuna doğru doğu-batı yönünde uzanan ve söz konusu iş bölümünün batıya doğru yayılan tarım pratikleriyle bağlantılı olduğunu gösteren coğrafi bir varyasyon da tespit etti. Araştırmacılar, doğu bölgelerinde kadınların bu dönemde erkeklerden daha fazla dolaştığını ve mezarlarda kabuktan yapılmış süsleme ve takıların kişinin cinsiyetinden bağımsız olarak bulunduğunu gösteren kanıtlara ulaştı.

Doğudaki bölgelerin aksine batıda arkeologlar, erkeklerin kadınlardan daha fazla dolaştığını ve kadınlara nazaran avcılıkla daha ilişkili aletler taşıdığını tespit etti. Bu bulgular ışığında bilim insanları, insan toplumlarında toplumsal cinsiyet temelli iş bölümünün tarıma geçişin önemli bir parçası olabileceğini öne sürüyor. York Üniversitesi Arkeoloji Bölümü’nden çalışmanın ortak yazarı Penny Bickle’a göre, toplumsal cinsiyet rolleri erken dönem cinsiyet eşitsizliklerinin birer göstergesi olmaktan ziyade tarım toplumlarının ne kadar dinamik olduğunu ve topluluk üyelerinin farklı becerilerinin ne kadar farkında olduklarını gösteriyor. Bickle, yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı;

Kadınlara atfedilen görevler zor el işleriydi ve topluluğa eşit derecede katkıda bulunan kişiler olarak erkeklerin yaptığı işi tamamlıyorlardı. Erkek ve kadınların mezarlarında bu nesnelerle karşılaşmanız, bunların bu işlerde ne kadar dikkate alındığını ve değerli görüldüğünü gösteriyor.

İncelenen aletlerin birlikte gömüldükleri belirli kişiler tarafından kullanılması şart olmasa da, arkeologlar bu nesnelerin farklı cinsiyetler tarafından yürütülen faaliyetleri temsil etmeleri için seçilmiş olabileceğini belirti. Araştırmacılar, çalışma bulgularının Neolitik dönemde toplumsal cinsiyet eşitsizliklerinin ortaya çıkışında rol oynayan karmaşık etmenlere ve bunların tarıma geçiş aşamasında iş bölümüyle ilişkisine daha çok ışık tutabileceğini düşünüyor.

‘Kaynak: © The Independent’

Ana Sayfaya Git

Bir Cevap Yazın