İklim değişikliği Dünya'nın eksenini kaydırmış - Bilim ve Teknoloji
İklim değişikliği Dünya’nın eksenini kaydırmış

İklim değişikliği Dünya’nın eksenini kaydırmış

Bilim insanlarının yaptığı yeni bir araştırmayla, 1990’lardan beri buzulların erimesi Dünya’nın dönme ekseninde belirgin kaymalara neden olduğu ortaya çıktı. Araştırmacılara göre bu, insanların gezegen üzerindeki etkisini gözler önüne seriyor.

Dünya’nın coğrafi kuzey ve güney kutupları, dönme eksenine göre belirleniyor. Dünya’daki kütlelerin gezegene dağılma şeklindeki değişimlerse bu eksenin ve dolayısıyla kutupların hareket etmesine neden oluyor.

Görselde Dünya’da mevsimlerin oluşmasında rol oynayan eksen eğikliği açıklanıyor. Dönme ekseninin gezegen yüzeyiyle kesiştiği yerlerde coğrafi kutup noktaları yer alıyor.

Araştırmaya göre kutuplardaki kayma yönü, 1990’larda batıdan doğuya doğru çarpıcı biçimde değişti. Eriyen buzullar nedeniyle kutuplar, o dönemde 26 derece Doğu boylamına doğru ani ve hızlı bir sürüklenmeye maruz kaldı. Daha yakın zamanlardaysa bu kayma hız kazandı. Hatta 1995’ten 2020’ye kadar ölçülen kayma hızı, 1981 ve 1995 arasındakine göre 17 kat fazlaydı. 1980’den bu yana kutuplar, yaklaşık 4 metrelik bir mesafe içinde hareket etmişti. Araştırmanın başyazarı Shanshan Deng, şu ifadeleri kullandı;

Küresel ısınma nedeniyle buzların daha hızlı erimesi, 1990’larda kutupsal kaymada görülen yön değişiminin en olası nedeniydi.

NASA’nın 2002’de fırlattığı Grace uydusundan gelen veriler, 2000’li yıllarda buzul erimesindeki artışın kutupların hareketinde rol oynadığını ortaya koymuştu. Dakat bu çalışma, bu ilişkiyi uydunun fırlatıldığı tarihten öncesine dayandırarak literatüre büyük bir katkı koydu. Araştırma insan faaliyetlerinin neredeyse 30 yıldır kutupların yerini değiştirdiğini gösterdi.

Şimdiye kadarki eksen kaymasının, insanların gündelik yaşamlarında algılayamacağı bir seviyede olduğu tahmin ediliyor. Ancak bulgular, Dünya kaynaklarını sürdürülemez şekilde kullanmanın yarattığı etkilerin boyutunu gözler önüne seren bir uyarı niteliğinde.

‘Kaynak: Independent Türkçe, Science Alert, Guardian, Forbes’

Ana Sayfaya Git

Bir Cevap Yazın